O‘zbekiston YAIM 2025 yilda 7,7%ga o‘sdi — Jahon banki

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — Jahon banki Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasi iqtisodiyoti bo‘yicha aprel oyi tahliliy sharhini eʼlon qildi. Unga ko‘ra, Markaziy Osiyo davlatlari 2025 yilda barqaror o‘sishni namoyon etdi: mintaqaning umumiy yalpi ichki mahsuloti 2024 yildagi 5,8%dan 7%gacha o‘sib, so‘nggi 14 yildagi eng yuqori ko‘rsatkichga yetdi.

O‘zbekiston iqtisodiyoti sezilarli darajada jadallashdi: YAIM o‘sishi 7,7%ni tashkil etdi, bu esa o‘tgan yilgi 6,7%ga nisbatan yuqoridir.

Asosiy drayverlar sifatida oltin narxlarining yuqori darajasi, investitsiya talabining faolligi, aholining real daromadlari oshishi, kreditlash hajmining kengayishi va davom etayotgan tarkibiy islohotlar qayd etildi.

Pul o‘tkazmalari oqimi taxminan 37%ga oshib, 18,9 mlrd AQSH dollariga yetdi va bu mamlakat YAIMining qariyb 13%ini tashkil qildi. Ularning 78%i Rossiyadan kelib tushmoqda.

2025 yilning birinchi uch choragida to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar 75%ga o‘sib, 20 mlrd AQSH dollaridan oshdi va 2021 yil boshidagi ko‘rsatkichdan ikki baravardan ortiq bo‘ldi.

O‘zbekiston Xitoy bilan savdo-investitsiya aloqalarini kuchaytirmoqda. Xitoy asosiy hamkor va investorga aylanib, mamlakatning mintaqaviy logistika va ishlab chiqarish markazi sifatidagi maqomini mustahkamlamoqda.

Oltin narxlarining o‘sishi eksport tushumlarining oshishiga xizmat qildi, jumladan Qirg‘izistonda ham. O‘zbekistonda inflyatsiya energiya resurslari narxlari tuzatilganidan so‘ng pasaydi, biroq Markaziy bankning 5%lik maqsadli ko‘rsatkichidan yuqori bo‘lib qoldi, bu esa asosiy stavkaning 50 bazis punktga oshirilishiga olib keldi. Fiskal taqchillik energiya subsidiyalarini qisqartirish va oltin narxlaridan tushgan daromadlarning oshishi hisobidan YAIMga nisbatan 1,2 foiz punktga kamaydi.

Mamlakatda qashshoqlik darajasi 2000-yillar boshidagi 97%dan ortiq ko‘rsatkichdan 2025 yilda xarid qobiliyati pariteti bo‘yicha kuniga 4,20 dollar mezoniga ko‘ra taxminan 4%gacha tushdi.

Jahon banki O‘zbekiston iqtisodiyoti o‘sishi bo‘yicha prognozlarini ham qayta ko‘rib chiqdi: 2026 yilda 6,4% (yanvar oyidagi 6%ga nisbatan), 2027 yilda esa 6,7% o‘sish kutilmoqda, bu avvalgi baholardan yuqoridir.

Shu bilan birga, Markaziy Osiyoda o‘sish surʼatlari o‘rtacha 4,9%gacha sekinlashishi kutilmoqda, bu Qozog‘istonda neft qazib olish hajmlarining barqarorlashuvi bilan bog‘liq.