O‘zbekiston terrorizm indeksida pozitsiyasini yaxshiladi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekiston 2026 yil uchun Global terrorizm indeksi (GTI)da o‘z pozitsiyalarini yaxshilab, 93-o‘rindan 96-o‘ringa ko‘tarildi. Bu reytingda pastroq o‘rin yana-da qulay vaziyatni anglatadi. Respublika hamon terrorchilik xavfi juda past bo‘lgan mamlakatlar qatoriga kiradi.

Markaziy Osiyoda Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Turkmaniston 100-o‘rinni bo‘lishib, bu yerda terrorizm taʼsiri mavjud emasligini ko‘rsatadi. Tojikiston esa 41-o‘rinni egallab, past xavf darajasiga ega davlatlar toifasiga kiritilgan.

GTI har yili tayyorlanadigan tahliliy hisobot bo‘lib, u dunyo bo‘ylab terrorchilik faoliyati ko‘lamini baholaydi. Reytingni shakllantirishda amalga oshirilgan hujumlar soni, halok bo‘lganlar va jabrlanganlar ko‘rsatkichlari inobatga olinadi.

Joriy yilda antireytingda yetakchilikni Pokiston egalladi. Undan keyin Burkina-Faso va Niger joylashgan. To‘rtinchi va beshinchi o‘rinlarni mos ravishda Nigeriya va Mali egallagan.

Tadqiqot maʼlumotlariga ko‘ra, o‘tgan yili terrorchilik hujumlari qurbonlarining eng ko‘p soni Afrikada qayd etilgan. Xususan, halok bo‘lganlar soni bo‘yicha birinchi uch o‘rinni Burkina-Faso egallab, u yerda hujumlar oqibatida 300 nafardan ortiq kishi halok bo‘lgan.

To‘rtinchi o‘rinda Niger joylashgan — bu yerda Tillaberi provinsiyasida «Islom davlati» jangarilarining tinch aholiga qarshi hujumi oqibatida 71 kishi halok bo‘lgan. Beshinchi o‘rinni Demokratik Kongo Respublikasi egallab, o‘tgan kuzda jangarilarning dafn marosimiga qilingan hujumi natijasida 71 kishi halok bo‘lgan.

Umuman olganda, 2025 yilda dunyo bo‘ylab 2,9 mingdan ortiq terrorchilik hujumlari qayd etilgan bo‘lib, ular oqibatida taxminan 5,5 ming kishi halok bo‘lgan.

Xavflar saqlanib qolayotganiga qaramay, global vaziyat yaxshilanishni namoyon etmoqda. Halok bo‘lganlar soni 28 foizga, hujumlar soni esa 22 foizga kamaygan. Ijobiy o‘zgarishlar 81 ta mamlakatda qayd etilgan bo‘lsa, 19 davlatda vaziyat yomonlashgan.

Sahroi Kabirdan janubdagi Afrika hali ham terrorchilik faoliyatining asosiy o‘chog‘i bo‘lib qolmoqda. Biroq bu mintaqada ham barqarorlashuv alomatlari kuzatilmoqda: o‘nta mamlakatda qurbonlar soni kamaygan bo‘lsa, to‘rtta davlatda aksincha oshgan.

"Islomiy Davlat" eng halokatli terroristik guruh bo‘lib qolmoqda, 2025-yilda 15 ta mamlakatda faoliyat yuritgan. Bu tashkilot 22 ta mamlakatda faol bo‘lgan o‘tgan yilga nisbatan sezilarli darajada kamayishdir.