O‘zbekiston Prezidenti qirg‘iz-tojik chegarasidagi mojaroni hal qilishda muhim rol o‘ynadi – Sadir Japarov haqida film

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — Qirg‘iziston prezidenti Sadir Japarov haqidagi “Prezident” filmida Markaziy Osiyoda kechayotgan muhim diplomatik jarayonlarga alohida to‘xtalib o‘tdi. Jumladan, u har ikki masala hal etilishida, ayniqsa Tojikiston va Qirg‘iziston o‘rtasida yillar mobaynida davom etgan chegara mojarosiga yechim topilishida O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyevning muhim va hal qiluvchi rolini alohida taʼkidladi.

Sadir Japarovning so‘zlariga ko‘ra, aynan Shavkat Mirziyoyev mojaroning yana-da chuqurlashib, mintaqaviy xavfsizlikka jiddiy tahdid solishining oldini olish uchun ikki davlat rahbarlarini faol ravishda yuzma-yuz muloqotga chorlagan. «O‘zbekiston prezidenti muammolarni hozir, shu yerning o‘zida hal qilishingiz kerak, keyin imkon bo‘lmasligi .mumkinligini aytgan», — deya qayd etdi Japarov.

Haqiqatan ham, ilk sammitlar va tojik tomoni bilan bo‘lgan uchrashuvlarda Qirg‘izistonning nizoni muhokama qilish takliflari rad etilgan. Faqat keyingi muzokaralar davomida Tojikiston muloqotga rozilik bildirgan. Japarov Mirziyoyevning maslahati bu kelishuvga erishishda hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘lganini taʼkidladi.

Shuningdek, filmda Qirg‘iziston tashqi ishlar vaziri Jeenbek Kulubayev ham bir necha bor Mirziyoyevning pozitsiyasi mintaqaviy barqarorlik uchun o‘ta muhim ekanini taʼkidlagani aytilgan: «Qirg‘iziston va Tojikiston kelishuvga erishishi shart. Agar mojaro saqlanib qolsa, bu investorlar va sayyohlarni qo‘rqitadi».

Hujjatli film muzokara jarayonidagi ichki qiyinchiliklarni ham ochib beradi. Qirg‘iziston Milliy xavfsizlik davlat qo‘mitasi raisi Kamchibek Tashiyev muzokaralar paytida tomonlar o‘rtasida tortishuvlar yuzaga kelib, hatto muzokarachilar zalni tark etgan holatlar bo‘lganini eslaydi. Faqat ikki davlat prezidentining aralashuvi muzokaralarni qayta tiklab, kelishuvni yakunlash imkonini bergan.

Natijada, uzunligi 1 378 kilometrni tashkil etuvchi O‘zbekiston–Qirg‘iziston chegarasi, uning katta qismi 2017 yilgacha bahsli bo‘lib qolgan bo‘lsa-da, O‘zbekiston prezidentining faol ishtiroki bilan to‘liq tartibga solindi. 2023 yil yanvar oyida Bishkekda O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Qirg‘iziston prezidenti Sadir Japarov ratifikatsiya hujjatlarini almashdi.

O‘zbekiston prezidenti maslahatchisi Javlon Vaxobov muvaffaqiyatli hal etilgan ushbu masala mintaqaviy xavfsizlikka ijobiy taʼsir ko‘rsatgani va chegara hududlaridagi to‘qnashuvlar soni kamayganini taʼkidladi. «Bu jarayonda ikki davlat lideri — Shavkat Mirziyoyev va Sadir Japarov chegara muammosini hal qilishda tarixiy rol o‘ynadi», — dedi Vaxobov.