O‘zbekiston muhim strategik minerallar bozorining yangi global arxitekturasiga qo‘shildi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — 4 fevral kuni O‘zbekiston tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov muhim strategik minerallar bo‘yicha Vazirlar uchrashuvida ishtirok etdi. Mazkur uchrashuv strategik xomashyo resurslarini barqaror, xavfsiz va diversifikatsiya qilingan yetkazib berish zanjirlarining kelajagini muhokama qilishga qaratilgan asosiy xalqaro maydonga aylandi.

Tadbir doirasida O‘zbekiston xalqaro hamkorlar bilan hamkorlikni chuqurlashtirish, investitsiyalar va ilg‘or texnologiyalarni jalb etish, shuningdek global energetik o‘tish jarayoniga hissa qo‘shishga tayyor ekanini tasdiqladi.

2026 yilgi Vazirlar uchrashuvi Qo‘shma Shtatlar tashabbusi bilan o‘tkazildi. AQSH ittifoqchilari bilan birgalikda muhim strategik mineral resurslar va nodir yer elementlari jahon bozorining yangi arxitekturasini shakllantirishga kirishdi.

Uchrashuvda 54 ta davlat va Yevropa komissiyasi delegatsiyalari, jumladan 43 nafar tashqi ishlar va sohaviy vazirlar ishtirok etdi. Ular AQSH davlat kotibi Marko Rubio tomonidan, AQSH vitse-prezidenti Jey Di Vens, Amerika iqtisodiy va energetika blokining asosiy vakillari hamda AQSH savdo vakili ishtirokida qabul qilindi.

O‘zbekiston shu kuni AQSH bilan muhim strategik minerallar sohasida yangi ikki tomonlama ramkaviy kelishuvlar va hamkorlik memorandumlarini imzolagan davlatlar qatoriga kirdi.

Ushbu kelishuvlar konlarni qidirish va o‘zlashtirish, adolatli bozorlarni shakllantirish, taʼminot zanjirlaridagi tor joylarni bartaraf etish va moliyalashtirishga kirish imkoniyatlarini kengaytirish bo‘yicha qo‘shma ishlarning asosini yaratadi. Uchrashuv davomida jami 11 ta yangi kelishuv imzolandi, oldingi besh oy ichida esa yana o‘nta kelishuv tuzilgan bo‘lib, bu AQSHning resurs diplomatiyasidagi misli ko‘rilmagan faolligini ko‘rsatadi.

Toshkentda taʼkidlanishicha, respublika muhim strategik minerallar sohasida katta salohiyatga ega bo‘lib, ushbu tarmoqni xalqaro transparentlik, ekologik masʼuliyat va yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulot ishlab chiqarish standartlariga muvofiq rivojlantirishni maqsad qilgan. Bu yondashuvlar O‘zbekistonning uzoq muddatli hamkorlikni yo‘lga qo‘yishi va global taʼminot zanjirlariga integratsiyalashuvi uchun asos sifatida qaralmoqda.

O‘zbekiston xalqaro hamkorlar bilan hamkorlikni yana-da chuqurlashtirish, ilg‘or texnologiyalar va investitsiyalarni jalb etish, shuningdek taʼminot zanjirlarining barqarorligini mustahkamlash va toza energetikaga o‘tishni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha global saʼy-harakatlarga hissa qo‘shishga tayyor ekanini yana bir bor tasdiqladi.

Uchrashuvda muhim strategik minerallar va nodir yer elementlari sunʼiy intellekt, robototexnika, akkumulyator tizimlari va avtonom qurilmalardan tortib zamonaviy texnologiyalarning poydevori ekani qayd etildi.

Hozirgi kunda ishlab chiqarish va qayta ishlashning yuqori darajada markazlashgani bozorni uzilishlar va siyosiy bosimlarga nisbatan zaif qilayotgani, bu esa milliy xavfsizlik va iqtisodiy barqarorlik uchun xavflarni kuchaytirayotgani taʼkidlandi. Shu munosabat bilan AQSH va uning hamkorlari qiymat yaratish zanjirining barcha bosqichlarida diversifikatsiya qilingan va himoyalangan tizimni shakllantirish yo‘lini tanladi.

Uchrashuvning asosiy institutsional natijasi sifatida resurslar sohasida geostrategik hamkorlik forumi — FORGE ishga tushirildi. U mineral resurslar xavfsizligi bo‘yicha hamkorlik tashabbusining o‘rnini egalladi.

Yangi format siyosat va loyihalarni faol muvofiqlashtirishga yo‘naltirilgan bo‘lib, joriy yil iyun oyiga qadar unga Respublika Koreya raislik qiladi. Shu bilan birga, global texnologik zanjirlarning barqarorligini oshirishga qaratilgan davlatlar va xususiy sektorni birlashtiruvchi Pax Silica tashabbusi doirasida hamkorlik rivojlantirilmoqda.