Oʻzbekiston energiya tejamkor sovutish boʻyicha mintaqaviy tashabbusga qoʻshildi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi vakillari Bokuda boʻlib oʻtgan energiya tejovchi sovitish tizimi boʻyicha yangi mintaqaviy loyihani tasdiqlash yigʻilishida ishtirok etdi.

Tadbirda Ozarbayjon, Qozogʻiston, Ukraina va Oʻzbekiston delegatsiyalari Global ekologik fond (GEF) tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan va BMTning Sanoatni rivojlantirish tashkiloti (UNIDO) tomonidan amalga oshiriladigan tashabbusni muvofiqlashtirish uchun birlashdilar.

Loyiha sanoat, qishloq xoʻjaligi oziq-ovqat tizimlari va aholi uchun ishonchli xizmatlarni taʼminlash bilan birga iqlimga mos sovitish texnologiyalariga oʻtishni tezlashtirishga qaratilgan. Global isish va qishloq xoʻjaligi, sogʻliqni saqlash, ishlab chiqarish va savdoda sovitish uskunalariga talabning ortib borishi sharoitida sovitish sektorini modernizatsiya qilish strategik ustuvor vazifaga aylanib bormoqda.

Tadbirda yuqori global isish salohiyatiga ega boʻlgan issiqxona gazlari — gidroftoruglerodlarni (GFU) bosqichma-bosqich kamaytirishga alohida eʼtibor qaratildi. Monreal protokolining Kigali tuzatishiga muvofiq, mamlakatlar ulardan foydalanishni bosqichma-bosqich kamaytirish va ekologik toza muqobil variantlarga oʻtish majburiyatini oldilar. Markaziy Osiyo va Sharqiy Yevropa mamlakatlari uchun bu texnologik modernizatsiya uchun imkoniyatlar ochadi, ammo shu bilan birga katta investitsiyalarni, takomillashtirilgan me'yoriy-huquqiy bazani va malakali kadrlar tayyorlashni talab qiladi.

Uchrashuv davomida UNIDO Monreal protokoli bo'limi rahbariyati Kigali tuzatishini o'z vaqtida ratifikatsiya qilishning strategik ahamiyatini ta'kidladi. Kelgusi yillarda hujjatni ratifikatsiya qilgan va ratifikatsiya qilmagan mamlakatlar o'rtasida savdo cheklovlari joriy etilishi kutilmoqda, bu esa yangi texnologiyalarga o'tishni nafaqat ekologik, balki iqtisodiy ustuvor vazifaga aylantiradi.

Loyiha ishtirokchi mamlakatlarga bir nechta sohalarda yordam beradi:
— milliy sovitish va konditsioner uskunalari sektorlarining ehtiyojlarini tahlil qilish;
— zamonaviy energiya tejaydigan texnologiyalarni namoyish etish;
— sovitkichlarni yig'ish, qayta ishlash va xavfsiz yo'q qilish tizimlarini takomillashtirish;
— institutsional va inson resurslari salohiyatini rivojlantirish.

O'quv dasturlari, bilim almashish va mintaqaviy hamkorlik tarmoqlarini rivojlantirishga alohida e'tibor qaratiladi. Ishtirokchilar, shuningdek, moliyalashtirish, qonunchilikni uyg'unlashtirish va professional rivojlanish masalalarini ham muhokama qilishdi.

Uchrashuvdan so'ng tomonlar loyiha hujjati bo'yicha kelishib oldilar va texnik tafsilotlarni aniqlashtirish hamda birgalikda moliyalashtirishni tasdiqlash kabi keyingi bosqichlarni belgilab oldilar. Ushbu tashabbus Samarqandda bo'lib o'tadigan GEF Assambleyasida taqdim etilishi kutilmoqda, bu mintaqadagi mamlakatlarning energiya tejamkor sovitishni rivojlantirish borasidagi sa'y-harakatlariga xalqaro e'tiborni yanada ko‘proq jalb qiladi.